Cách viết một bài tham luận hay
 
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Tham luận là một hình thức văn nghị luận dùng để nêu lên một quan điểm, luận chứng của người viết để cung cấp các thông tin chuyên sâu về một lĩnh vực tự nhiên hoặc xã hội, đưa ra các yêu cầu, kiến nghị, giải pháp để phân tích, bổ sung hay phản bác một vấn đề nào đó và thường dùng trình bày trước một hội thảo hay hội nghị. Tham luận có thể được trình bày dưới dạng báo cáo tham luận và thường dung lượng không quá dài so với các báo cáo hay các bài nghị luận, chuyên khảo khác.
Hiểu một cách đơn giản, tham luận là một bài viết để tham dự trong một hội nghị thảo luận về một chuyên đề gì đó. Vì là ý kiến phát biểu (được trình bày qua một bài viết) nên bạn có thể đưa ra thực trạng của vấn đề (ưu, khuyết điểm) để phản bác, giữ lại hay bỏ đi. Tiếp theo là đưa ra những giải pháp/ý tưởng của mình trong việc giải quyết vấn đề, phải nêu cho được càng nhiều ưu điểm càng tốt. Bên cạnh những giải pháp/ý tưởng nêu lên, có dẫn chứng cụ thể thì rất tuyệt ... thế thôi!
Một bài tham luận hiệu quả phải thể hiện được các đặc điểm sau:
Tính thời sự: Tham luận là bài viết nêu lên một vấn đề trước hội nghị để hội nghị thảo luận vì vậy trong tham luận luôn đặt ra những vấn đề cần giải quyết hoặc cần nêu lên để hội nghị, hội thảo thấy được hiện trạng, vấn đề đặt ra.
Tính tham khảo: Do tham luận dùng để nêu lên một chủ đề trong cuộc họp, hội thảo nên nó phải đưa ra những thông tin có ích và có trọng tâm, không giống như một báo cáo theo kiểu liệt kê, dàn trải mà tham luận phải có tính chọn lọc và khái quát các vấn đề.
Tính phản biện: Vì tham luận nêu lên quan điểm của người viết nên trong bài tham luận luôn có những ký kiến đồng tình hay phản bác về một vấn đề nào đó, cách giải quyết hiện tại hay đồng tình hoặc không đồng tình trước những ưu điểm, khuyết điểm nào đó.
Tính đề xuất: Trong bài tham luận, khi tham gia vào một vấn đề nào đó, tác giả ngoài có ý kiến riêng của mình phải nêu được những đề xuất, giải pháp, phương pháp để giải quyết những vấn đề mình đưa ra. Tham luận thường có dẫn chứng cụ thể minh chứng cho thành công khi áp dụng những giải pháp đã đưa ra nhằm thuyết phục người nghe.
Nói chung, những đặc điểm này trong tham luận có thể không tách rời mà lồng ghép vào nhau, bổ sung lẫn nhau.
Như vậy, thông thường một bài tham luận gồm những phần sau:
I. Đặt vấn đề
Vị trí/ Vai trò/ Ý nghĩa/ Tầm quan trọng của vấn đề được nêu ra
II. Thực trạng của vấn đề
Thuận lợi, khó khăn/ Ưu điểm, hạn chế
 Nguyên nhân của thực trạng
III. Giải pháp
Trình bày những giải pháp đã thực hiện đem lại hiệu quả cao hoặc những ý tưởng sáng tạo có thể chưa thực hiện nhưng thuyết phục được người nghe về tính hiệu quả của nó. Nên trình bày rõ ràng từng giải pháp hoặc theo hệ thống nhóm giải pháp (kiểu một là, hai là,...); không nên trình bày dàn trải, người nghe khó nắm bắt.
Có thể trình bày giải pháp đến đâu, nêu dẫn chứng hiệu quả/kết quả đến đó hoặc chỉ trình bày giải pháp còn phần kết quả sẽ chuyển sang mục sau.
IV. Kết quả
Những kết quả nổi bật đã đạt được nhờ thực hiện các giải pháp nêu ở trên (minh chứng cho tính hiệu quả của giải pháp).
V. Bài học kinh nghiệm
Từ những giải pháp đã thực hiện đem lại hiệu quả, viết khái quát thành bài học kinh nghiệm để giải quyết vấn đề đạt hiệu quả cao. VI. Phương hướng thời gian tới
Để vấn đề tiếp tục được giải quyết hiệu quả thì những việc cần tập trung làm trong thời gian tiếp theo (tính phát triển).
VII. Kết luận vấn đề
- Khẳng định tính cần thiết của vấn đề đặt ra, hiệu quả/ tính khả thi của các  giải pháp nêu ra.
- Đề xuất, kiến nghị (nếu có) để vấn đề nêu ra được quan tâm, giải quyết hiệu quả hơn.
Các phần của một bài tham luận đã nêu ở trên các bạn nên hiểu linh hoạt, không nên máy móc. Tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của mỗi vấn đề tham luận, thời gian khống chế cho bài phát biểu tham luận mà thêm hoặc bớt nội dung (nhưng nhớ là không được bớt phần giải pháp đâu nhé!) hoặc thay đổi thứ tự các phần cho phù hợp (có thể trình bày kết quả trước để gây ấn tượng rồi mới nêu các